Zapalenie spojówek u psa: objawy, przyczyny i leczenie

Zapalenie spojówek u psa to jedna z częstszych przyczyn zaczerwienionych, łzawiących i ropiejących oczu. Zwykle kończy się dobrze, ale te same objawy daje owrzodzenie rogówki, jaskra czy zapalenie błony naczyniowej, które bez szybkiego leczenia grożą utratą wzroku. Ten poradnik nie zastąpi badania: jeśli oko Twojego psa jest czerwone, pies mruży powiekę albo widzisz wydzielinę, umów wizytę u lekarza weterynarii.

Jak rozpoznać zapalenie spojówek u psa i kiedy ropiejące oczy u psa to sygnał ostrzegawczy?

Spojówka to cienka błona wyściełająca wewnętrzną stronę powiek i pokrywająca białko oka. W stanie zapalnym robi się czerwona i obrzęknięta. Zwykle chorują oba oczy, czasem tylko jedno.

Objawy, które opiekunowie zauważają najczęściej, to:

• zaczerwienienie białka oka i obrzęk tkanek wokół oka,
• wydzielina: wodnista, śluzowa albo mętna, żółta lub zielonkawa,
• mrużenie oka, częstsze mruganie i wrażliwość na światło,
• pocieranie oka łapą, czasem wyłysienie wokół oka,
• niekiedy dodatkowo katar, kichanie albo kaszel.

Ropiejące oczy u psa, czyli gęsta, żółta lub zielona wydzielina, często kojarzą się z zakażeniem bakteryjnym. Podobny wysięk daje jednak suche zapalenie rogówki i spojówek (KCS), w którym oko produkuje za mało łez. Sam wygląd spojówki zwykle nie wystarcza do postawienia rozpoznania. Klienci często pytają nas, czy da się to ocenić „na oko”. Niestety nie, potrzebne są proste badania w gabinecie.

Jakie są przyczyny zapalenia spojówek u psa?

Lekarz weterynarii najpierw ustala, czy zapalenie jest problemem pierwotnym, czy objawem innej choroby oka lub całego organizmu.

Alergia, bakterie i wirusy, w tym nosówka

U psów najczęstszymi przyczynami są alergie i zakażenia, przy czym postać alergiczna występuje u nich częściej niż zakaźna. Alergiczne zapalenie spojówek dotyczy zwłaszcza psów z alergią wziewną lub sezonową. Podobnie działają czynniki drażniące: dym papierosowy, kurz, zanieczyszczenia powietrza, ostre środki chemiczne i szampon, który dostał się do oka podczas kąpieli.

Wśród bakterii często wymienia się gronkowce. Zakażenie bakteryjne może być pierwotne albo wtórne, czyli nałożone na inny problem. Z wirusów zapalenie spojówek wywołują herpeswirus psów i wirus nosówki. Przy nosówce wydzielinie z oczu lub nosa towarzyszy gorączka, osłabienie i brak apetytu, a najlepszą ochroną jest szczepienie. Jeśli zaczerwienione oczy idą w parze z katarem, kaszlem i apatią, nie czekaj, tylko jedź do lecznicy.

Ciało obce, wady powiek i budowa rasy

Gdy choruje tylko jedno oko, często winne jest ciało obce: źdźbło trawy czy piasek. Przy dystychiazie i rzęsach ektopowych włoski rosną w złym miejscu i stale ocierają oko, co podtrzymuje stan zapalny. Podobnie działa entropium (podwinięcie brzegu powieki do wewnątrz) oraz ektropium (wywinięcie powieki na zewnątrz). Wady, które ciągle drażnią oko, zwykle wymagają zabiegu chirurgicznego.

Szczególnie narażone są rasy brachycefaliczne, takie jak mopsy, buldogi i shih tzu. Mają płytkie oczodoły, więc oczy są wysunięte do przodu, a powieki nie zawsze domykają się całkowicie. Fałdy skórne na nosie mogą przyciskać sierść do rogówki. Te psy często mają też słabsze czucie na powierzchni oka i rzadziej mrugają, więc ból może długo pozostać niezauważony. Jeśli Twój pupil ma płaski pyszczek, jak wiele małych piesków, specjaliści zalecają badanie okulistyczne co najmniej raz w roku.

Zapalenie spojówek czy coś poważniejszego: jakie objawy w oku psa są alarmowe?

Czerwone oko to wspólny objaw kilku chorób o zupełnie innej wadze. Tabela pomoże ocenić, jak szybko szukać pomocy, ale nie służy do samodzielnego rozpoznania.

Każda nagła zmiana wyglądu oka, mrużenie, wyraźny ból, zmętnienie rogówki albo rozszerzona źrenica oznacza jedno: od razu do lecznicy. W gabinecie lekarz weterynarii może zabarwić rogówkę fluoresceiną (barwnik przywiera do uszkodzonego miejsca i świeci na zielono), zmierzyć ilość łez testem Schirmera, czyli paskiem bibuły umieszczonym na minutę za dolną powieką, oraz ciśnienie w gałce ocznej, żeby wykluczyć jaskrę i zapalenie błony naczyniowej.

Zapalenie spojówek u psa: leczenie domowe i co na ropiejące oczy u psa?

Leczenie zależy od przyczyny. Przy zakażeniu bakteryjnym lekarz przepisuje krople lub maść z antybiotykiem, przy alergii zaleca unikanie alergenu i leki przeciwzapalne, przy KCS leki pobudzające wydzielanie łez, a przy wadach powiek zabieg. W domu możesz jedynie wspierać leczenie:

• przemywaj okolice oka ostudzoną przegotowaną wodą albo jałowym płynem do oczu (np. solą fizjologiczną z zamkniętej, jednorazowej ampułki),
• używaj płatka kosmetycznego i bierz nowy do każdego przetarcia oraz do każdego oka,
• usuwaj zaschniętą wydzielinę z powiek i sierści, nie pocieraj samej gałki ocznej,
• chroń psa przed wiatrem, kurzem i ostrym światłem,
• jeśli pies drapie oko, załóż kołnierz ochronny zalecony przez lekarza weterynarii.

Naparów z herbaty i rumianku, popularnych w domowych poradach, lepiej unikać. Specjaliści okulistyki weterynaryjnej ostrzegają, że choć rzadko, mogą pogorszyć stan oka, na przykład przy owrzodzeniu rogówki. Do codziennego przecierania okolic oczu służą gotowe środki do higieny i pielęgnacji psa, ale traktuj je jako pielęgnację, a nie lek na zapalenie.

Dlaczego nie krople dla ludzi ani krople ze sterydem bez badania?

Kropli dla ludzi nie podawaj psu bez zgody lekarza weterynarii. Popularne krople „na zaczerwienienie” zawierają substancje, które mogą zwierzęciu zaszkodzić, zwłaszcza po połknięciu. Nie sięgaj też po leki, które pomogły przy poprzednim epizodzie: według lekarzy weterynarii mogą nie zadziałać albo wręcz zaszkodzić, bo przyczyna mogła się zmienić.

Największe ryzyko dotyczy kropli i maści ze sterydem. Kortykosteroidy są przeciwwskazane, gdy na rogówce jest owrzodzenie. Hamują jej gojenie i mogą nasilić działanie enzymów rozkładających kolagen, co prowadzi do „rozpływania się” rogówki. Niewielkiego owrzodzenia zwykle nie widać gołym okiem, dlatego przed podaniem sterydu lekarz barwi rogówkę fluoresceiną. Jeśli po zastosowaniu leku pies wydaje się bardziej obolały, od razu zadzwoń do lecznicy i ustal z lekarzem, co dalej z leczeniem.

Czy zapalenie spojówek u psa jest zaraźliwe i ile trwa leczenie?

Postać niezakaźna, na przykład alergiczna lub po urazie, nie przenosi się na inne zwierzęta. Zapalenie wywołane przez bakterie lub wirusy może przejść z psa na psa, a niektóre zakażenia, zwykle bakteryjne, mogą przenieść się na człowieka, choć zdarza się to bardzo rzadko. Do czasu wizyty trzymaj chorego psa z dala od innych czworonogów i myj ręce przed każdym przemyciem oka i po nim.

Ile trwa zapalenie spojówek u psa? Większość epizodów mija w ciągu 7-10 dni, część wymaga kilku tygodni, a przy zakażeniu wirusowym pełny powrót do zdrowia może potrwać nawet do 3 tygodni. Podawaj leki dokładnie według zaleceń, także wtedy, gdy oko wygląda już lepiej. Jeśli w ciągu 2-3 dni od rozpoczęcia leczenia nie widzisz poprawy, skontaktuj się z lekarzem weterynarii, a przy pogorszeniu zrób to natychmiast. Rokowanie jest zwykle bardzo dobre, ostrożniejsze przy postaciach ciężkich, przewlekłych i nawracających, a KCS czy choroby immunologiczne mogą wymagać leczenia przez całe życie.

Pielęgnacja okolic oczu u małych ras jako profilaktyka

Yorki, shih tzu, lhasa apso i west highland white teriery należą do ras częściej chorujących na KCS. U psów długowłosych pomaga regularne przycinanie włosów w okolicy oczu, tak by nie wpadały do oka. Do tego przydają się przyrządy do pielęgnacji małych piesków, takie jak grzebienie i nożyczki. Podczas kąpieli chroń oczy przed szamponem.

Regularne przecieranie okolic oczu ma jeszcze jedną zaletę: szybciej zauważysz zmianę koloru wydzieliny, mrużenie albo zaczerwienienie. Pielęgnacja nie leczy jednak zapalenia.

Zapalenie spojówek u psa zwykle dobrze reaguje na leczenie, pod warunkiem że lekarz weterynarii ustali przyczynę i wykluczy owrzodzenie rogówki, jaskrę oraz zapalenie błony naczyniowej. Mrużenie, ból, zmętnienie lub rozszerzona źrenica to powód, by od razu jechać do lecznicy. W sklepie KROPEK znajdziesz środki i akcesoria do codziennej higieny okolic oczu pupila, a przy każdym niepokojącym objawie najpierw skonsultuj się z lekarzem weterynarii.