Jakie owoce może jeść pies, a których lepiej nie podawać mu nigdy? Część z nich sprawdza się jako smaczny, niskokaloryczny przysmak. Inne, jak winogrona i rodzynki, potrafią doprowadzić do ostrego uszkodzenia nerek nawet po jednorazowej, niewielkiej porcji. Poniżej znajdziesz listę, przeliczenie porcji na gramy oraz zasady podawania, które ograniczają ryzyko biegunki.
Czy owoce dla psa są potrzebne, czy tylko dozwolone?
Pies jest mięsożercą oportunistycznym, więc radzi sobie z niewielkimi ilościami węglowodanów i błonnika, ale owoce nie są mu niezbędne. Dobra karma pełnoporcjowa pokrywa całe zapotrzebowanie na witaminy i składniki mineralne, dlatego owoce niczego nie uzupełniają. Traktujemy je jako przysmak, nie jako element bilansu żywieniowego.
Co realnie wnoszą do miski:
-
niską kaloryczność przy dużej objętości: 100 g arbuza to około 30 kcal, a 100 g truskawek około 32 kcal,
-
błonnik pokarmowy regulujący pasaż jelitowy, który w nadmiarze działa odwrotnie i kończy się luźnym stolcem,
-
antocyjany i inne polifenole z owoców jagodowych, badane pod kątem działania przeciwutleniającego,
-
wodę, która latem pomaga uzupełnić płyny u zwierzaków niechętnie pijących z miski,
Żaden z tych efektów nie jest na tyle silny, żeby owoce stały się dodatkiem obowiązkowym. Jeśli szukasz roślinnych urozmaiceń, sprawdź nasze zestawienie warzyw bezpiecznych i zakazanych dla psa.
Jakie owoce może jeść pies? Tabela bezpiecznych i zakazanych
|
Owoc |
Status |
Na co uważać |
|
Jabłko, gruszka |
Bezpieczne |
Usuń gniazdo nasienne, pestki zawierają amigdalinę |
|
Banan |
Bezpieczny w małych porcjach |
Około 12 g cukru na 100 g, odpada przy nadwadze |
|
Borówka, truskawka, malina |
Bezpieczne |
Pojedyncze sztuki, dobre jako nagroda w treningu |
|
Arbuz, melon |
Bezpieczne bez pestek i skórki |
Pestki i twarda skóra grożą niedrożnością |
|
Czereśnia, wiśnia, śliwka, morela |
Tylko miąższ, po wypestkowaniu |
Pestka to glikozydy cyjanogenne i ryzyko zatoru |
|
Cytrusy, awokado |
Odradzane |
Kwas cytrynowy i olejki ze skórki, w awokado persyna i tłuszcz |
|
Winogrona i rodzynki |
Zakazane |
Działanie nefrotoksyczne, uszkodzenie nerek |
|
Owoce suszone, kandyzowane, w syropie |
Zakazane |
Zagęszczony cukier, możliwy ksylitol |
Tabela pokazuje zasadę, o której popularne poradniki milczą: status owocu zależy nie tylko od gatunku, ale też od formy podania. Arbuz jest bezpieczny w kostkach i ryzykowny w plastrach ze skórą.
Czy pies może jeść jabłko, banana i borówki?
Jabłko to najbezpieczniejszy start: około 52 kcal i 10 g cukru na 100 g. Obierać je nie trzeba, ale gniazdo nasienne usuwamy zawsze. Pestki jabłek zawierają amigdalinę, glikozyd cyjanogenny uwalniający po rozgryzieniu niewielkie ilości cyjanowodoru. Pojedyncza pestka połknięta w całości zwykle przechodzi bez szkody, problemem jest regularne chrupanie ogryzków.
Czy pies może jeść banana? Tak, ale to najbardziej kaloryczny z popularnych owoców: około 89 kcal i 12 g cukru na 100 g, więc dla psa 10 kg dwa cienkie plasterki wystarczą. Czy pies może jeść borówki? Również tak i akurat one sprawdzają się w treningu najlepiej: są drobne, jędrne i mają około 57 kcal na 100 g.
Czy pies może jeść czereśnie i inne owoce pestkowe?
Miąższ czereśni i wiśni nie jest toksyczny, więc kilka wypestkowanych owoców nie zaszkodzi zdrowemu psu. Całe ryzyko siedzi w pestce, która zawiera glikozydy cyjanogenne uwalniające cyjanowodór po rozgryzieniu.
Druga sprawa jest czysto mechaniczna. Twarda pestka czereśni, moreli czy śliwki potrafi utknąć w jelicie cienkim małego psa, a to już scenariusz chirurgiczny. Latem ryzyko rośnie, bo pupil zbiera spady pod drzewem sam, bez naszej kontroli.
Jakie owoce są trujące dla psa i dlaczego szkodzą?
Winogrona i rodzynki są na tej liście bezkonkurencyjne. Przez lata mechanizm ich toksyczności pozostawał nieznany, a od 2021 roku w literaturze weterynaryjnej dominuje hipoteza wskazująca na kwas winowy i jego sól, czyli winian potasu. Psy metabolizują ten związek słabo, co tłumaczy uszkodzenie kanalików nerkowych i ostrą niewydolność nerek.
Najniższe udokumentowane dawki toksyczne to około 20 g winogron na kilogram masy ciała oraz około 3 g rodzynek na kilogram, czyli u psa 5 kg garść winogron albo kilkanaście gramów rodzynek. Reakcja jest osobnicza: część psów choruje po mniejszych ilościach, część zjada winogrona bez objawów. Bezpieczna porcja nie istnieje, dlatego wykluczamy je w całości.
Z awokado sprawa jest bardziej zniuansowana, niż sugerują popularne listy. Persyna gromadzi się głównie w liściach, korze, skórce i pestce, a psy są na nią znacznie mniej wrażliwe niż ptaki, króliki czy konie. Realne zagrożenie to wysoka zawartość tłuszczu (około 15 g na 100 g miąższu), mogąca zaostrzyć zapalenie trzustki, i twarda pestka jako ciało obce.
Osobnym zagrożeniem jest ksylitol. Nie jest owocem, lecz trafia do psa najczęściej właśnie z przetworami owocowymi: musami “bez cukru”, dżemami light i masłami orzechowymi ze słodzikiem. Wywołuje gwałtowny wyrzut insuliny i hipoglikemię już od około 0,1 g na kilogram masy ciała, a dawki od 0,5 g na kilogram wiążą się z uszkodzeniem wątroby. Ta sama zasada czytania składu dotyczy warzyw skrobiowych, o czym pisaliśmy przy ziemniakach w diecie psa.
Skontaktuj się z lecznicą jeszcze tego samego dnia, jeśli po zjedzeniu owoców u pupila pojawią się:
-
uporczywe wymioty lub biegunka utrzymujące się dłużej niż kilka godzin,
-
apatia, drżenie mięśni lub chwiejny chód, typowe dla hipoglikemii po ksylitolu,
-
wzmożone pragnienie przy wyraźnie mniejszej ilości oddawanego moczu,
-
ból brzucha, napięte powłoki i tak zwana pozycja modlitewna,
-
podejrzenie połknięcia pestki przez psa małej rasy.
Przy winogronach, rodzynkach i ksylitolu nie czekamy na objawy. Liczy się czas od zjedzenia, bo wczesne odkażenie przewodu pokarmowego i płynoterapia zmieniają rokowanie.
Ile owoców może zjeść pies dziennie?
Obowiązuje zasada 10%: wszystkie przysmaki razem nie powinny przekraczać dziesiątej części dobowego zapotrzebowania energetycznego psa. Zapotrzebowanie dorosłego, wysterylizowanego zwierzaka o umiarkowanej aktywności szacujemy z podstawowej przemiany materii (70 razy masa ciała w kg do potęgi 0,75) i współczynnika około 1,6.
|
Masa psa |
Zapotrzebowanie (kcal/dobę) |
Budżet przysmaków (10%) |
Odpowiednik w owocach |
|
5 kg |
około 370 kcal |
około 37 kcal |
70 g jabłka lub 65 g borówek |
|
10 kg |
około 630 kcal |
około 63 kcal |
120 g jabłka lub 110 g borówek |
|
20 kg |
około 1060 kcal |
około 106 kcal |
200 g jabłka lub 185 g borówek |
|
30 kg |
około 1435 kcal |
około 144 kcal |
275 g jabłka lub 250 g borówek |
Ostatnia kolumna to granica teoretyczna, w której mieszczą się także trenerki i gryzaki. W codziennym żywieniu owoce powinny zajmować najwyżej połowę tej puli, czyli u psa 10 kg około 50 do 60 g jabłka.
Przy nadwadze i cukrzycy liczy się nie tylko kaloryczność, ale też zawartość cukrów prostych. Na 100 g produktu banan dostarcza około 12 g cukru, jabłko, gruszka i borówka około 10 g, arbuz około 6 g, truskawka niecałe 5 g, a malina około 4,4 g. Dla psa z cukrzycą najrozsądniejsze są maliny i truskawki w pojedynczych sztukach, ale każdą zmianę diety zwierzaka leczonego insuliną ustalamy z lekarzem prowadzącym.
Drugi limit wyznacza błonnik. Przekroczenie porcji kończy się luźnym stolcem w ciągu kilkunastu godzin, a u małego psa wystarczy do tego kilka śliwek naraz. Jeśli nie znasz dobowego zapotrzebowania swojego pupila, wylicz je najpierw dla karmy: pomoże w tym nasz poradnik o wielkości porcji.
Jak podawać owoce psu, żeby nie zaszkodziły?
Sposób podania decyduje o bezpieczeństwie równie mocno jak wybór gatunku. Owoce podajemy świeże lub mrożone, umyte, obrane tam, gdzie skórka jest twarda, i bez pestek.
Zanim owoc trafi do miski, sprawdź kilka rzeczy:
-
wybieraj produkty świeże lub mrożone bez dodatków; kompoty i owoce w syropie mają zagęszczony cukier,
-
usuwaj pestki, gniazda nasienne i twarde skórki, także u owoców uznanych za bezpieczne,
-
krój na kawałki mniejsze niż przełyk psa; całe jabłko podane małemu pieskowi to ryzyko zadławienia.
-
zaczynaj od jednego kawałka i odczekaj dobę, nietolerancja pokarmowa daje o sobie znać zwykle w ciągu 24 godzin,
-
odliczaj owoce od dziennej puli kalorii zamiast dokładać je do pełnej porcji karmy.
Nowe owoce wprowadzamy pojedynczo, bo inaczej przy reakcji niepożądanej nie ustalisz winowajcy. U psów na diecie BARF owoce bywają stałym dodatkiem, ale i tam obowiązuje ten sam limit kaloryczny.
Bezpieczna baza owocowa dla psa jest krótka: jabłko i gruszka bez gniazda nasiennego, banan w małych porcjach, arbuz bez pestek oraz borówki, truskawki i maliny. Winogrona, rodzynki i produkty z ksylitolem odpadają całkowicie, awokado i cytrusy odradzamy, a owoce pestkowe podajemy wypestkowane. Całość mieści się w 10% dobowej kaloryczności i nie zastępuje karmy. Przy nadwadze, cukrzycy lub chorobie nerek każdą zmianę diety ustal z lekarzem weterynarii, a przy podejrzeniu zjedzenia winogron zgłoś się do lecznicy tego samego dnia.
Jeśli szukasz nagrody o powtarzalnej kaloryczności, w sklepie KROPEK znajdziesz przysmaki i trenerki dla psów, w tym liofilizowane, przy których łatwiej pilnować limitu niż przy owocach ze stołu.
